هشدار آب منطقه‌ای مازندران درباره افت سفره‌های زیرزمینی/ ۴ هزار چاه غیرمجاز در مسیر انسداد

به گزارش ریحان نیوز،رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران با هشدار نسبت به فشار بر منابع آب زیرزمینی استان، از شناسایی حدود چهار هزار حلقه چاه غیرمجاز خبر داد و گفت: تعیین تکلیف این چاه‌ها با استفاده از ظرفیت‌های قانونی و قضایی تا پایان برنامه هفتم در دستور کار قرار دارد؛ چراکه تداوم برداشت بی‌ضابطه از آبخوان‌ها می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای منابع آب و زمین به دنبال داشته باشد.

حیدر داوودیان با اشاره به وضعیت منابع آب زیرزمینی مازندران اظهار کرد: بخشی از چاه‌های استان مجاز هستند و در چارچوب قانون فعالیت می‌کنند و شرکت آب منطقه‌ای نیز برای آنها مجوز صادر می‌کند، اما در کنار این چاه‌ها، حدود چهار هزار حلقه چاه غیرمجاز نیز در استان وجود دارد که طبق قانون مکلف به برخورد با آنها هستیم.

وی افزود: برای مدیریت این چاه‌ها برنامه‌ریزی انجام شده و در سال گذشته بخشی از اقدامات در این زمینه انجام گرفت و امسال نیز قراردادهای جداگانه‌ای برای رصد و پایش چاه‌های غیرمجاز منعقد شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران ادامه داد: برخی از این چاه‌ها همچنان در حال بهره‌برداری هستند و برای انسداد آنها باید مراحل قانونی طی شده و احکام قضایی لازم دریافت شود.

داوودیان تصریح کرد: طبیعتاً نمی‌توان همه این چاه‌ها را در مدت کوتاهی تعیین تکلیف کرد، بنابراین برنامه ما این است که تا پایان برنامه هفتم این موضوع را مدیریت کنیم؛ به‌گونه‌ای که چاه‌هایی که امکان دریافت مجوز دارند، در چارچوب قانون تعیین تکلیف شوند و چاه‌های فاقد شرایط نیز با حکم قضایی مسدود شوند.

هشدار درباره آبخوان‌ها و فرونشست زمین

وی با اشاره به پیامدهای برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی گفت: مدیریت آبخوان‌ها برای ما یک موضوع جدی است؛ زیرا برداشت بی‌ضابطه می‌تواند موجب افت سطح آب زیرزمینی، کاهش کیفیت منابع و در شرایط نامناسب، ایجاد فرونشست زمین شود.

داوودیان افزود: در حال حاضر گزارشی از وقوع گسترده فرونشست در مازندران مشابه برخی استان‌های دیگر در اختیار نداریم، اما این موضوع نباید باعث غفلت شود. باید از امروز اقدامات پیشگیرانه را انجام دهیم تا به شرایطی نرسیم که جبران خسارت‌ها امکان‌پذیر نباشد.

پیش‌تر نیز داوودیان درباره برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی در شرق مازندران هشدار داده و آن را از عوامل مؤثر بر خطر فرونشست زمین عنوان کرده بود.

سدسازی؛ راهی برای کاهش فشار بر سفره‌های زیرزمینی

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران با تأکید بر ضرورت توسعه منابع آب سطحی گفت: یکی از راه‌های کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی، مهار و ذخیره آب‌های سطحی و استفاده از سازه‌هایی مانند سدهاست.

وی افزود: مازندران به دلیل شرایط اقلیمی و جغرافیایی، حجم قابل توجهی آب سطحی دارد، اما بخش قابل توجهی از این آب در زمان بارندگی از دسترس خارج می‌شود. بنابراین باید با اجرای پروژه‌های مهار آب، بخشی از این منابع را برای زمان نیاز ذخیره کنیم.

داوودیان تأکید کرد: سدسازی در مازندران باید با مطالعات دقیق، رعایت ملاحظات محیط‌زیستی و در نظر گرفتن منافع مردم انجام شود، اما نمی‌توان ضرورت تأمین آب شرب، کشاورزی و صنعت استان را نادیده گرفت.

کشت دوم؛ فشار مضاعف بر منابع زیرزمینی

وی همچنین با اشاره به موضوع کشت دوم اظهار کرد: شرکت آب منطقه‌ای به عنوان متولی منابع آب تأکید دارد که در شرایط فعلی کشت دوم نباید توسعه پیدا کند؛ زیرا در صورت نبود آب سطحی کافی، فشار بیشتری به سفره‌های زیرزمینی وارد می‌شود.

داوودیان گفت: برداشت بیش از ظرفیت از آبخوان‌ها می‌تواند موجب افت سطح آب، کاهش کیفیت منابع زیرزمینی و در نهایت ایجاد مشکلاتی مانند فرونشست شود؛ بنابراین حفاظت از منابع زیرزمینی باید همزمان با توسعه منابع آب سطحی دنبال شود.

۳۰۲ حلقه چاه غیرمجاز در سال گذشته مسدود شد

بر اساس گزارش منتشرشده از شرکت آب منطقه‌ای مازندران، در سال ۱۴۰۴ تعداد ۳۰۲ حلقه چاه غیرمجاز در استان مسدود شده است.

همچنین پیش از این، آب منطقه‌ای مازندران اعلام کرده بود که برخورد با حفر چاه غیرمجاز، کف‌شکنی بدون مجوز و افزایش برداشت از منابع زیرزمینی به صورت مستمر در حال پیگیری است.

داوودیان خاطرنشان کرد: حفاظت از منابع آب زیرزمینی تنها وظیفه یک دستگاه نیست و نیازمند همکاری دستگاه‌های اجرایی، قضایی، کشاورزان، مردم و رسانه‌هاست.

وی در پایان تأکید کرد: اگر امروز برای منابع آب استان تصمیم نگیریم، در سال‌های آینده با مشکلات جدی‌تری مواجه خواهیم شد. باید همزمان با کنترل برداشت‌های غیرمجاز و مدیریت مصرف، برای توسعه منابع آب سطحی و اجرای پروژه‌های تأمین آب نیز برنامه داشته باشیم.