دارابکلا، روستای “درهای باز” در تاسوعای حسینی

به گزارش ریحان نیوز، روستای دارابکلا در شهرستان ساری، نمونه‌ای بارز از این ارادت خالصانه است؛ جایی که در روز تاسوعا، هیچ دری بر روی عزاداران بسته نیست و تمامی خانه‌ها میزبان سفره پربرکت نذری اباعبدالله (ع) می‌شوند.

*سنت دیرینه «سفره نذری» در بادله

مردم روستای دارابکلا، هم‌صدا با بسیاری از روستاهای استان مازندران، سال‌هاست که در روز تاسوعا سفره نذری برپا می‌کنند و با ناهار پذیرایی عزاداران حسینی هستند. این رسم دیرینه، فراتر از یک عمل خیرخواهانه، نمادی از همدلی و مشارکت جمعی در سوگواری سالار شهیدان است. در این روز، جمعیت کثیری از عزاداران و دسته‌های عزاداری از شهرهای مختلف مازندران به بادله سرازیر می‌شوند تا مهمان اهالی این روستای مهمان‌نواز باشند.

*«همه مردم»؛ خانه‌هایی به وسعت ارادت

آنچه داربکلا را در این ایام برجسته می‌کند، مشارکت بی‌قید و شرط “همه مردم” روستا در این آیین است. در روز نهم محرم، تمامی خانه‌ها در داراب‌کلا، به احترام عزاداران حسینی، درهای خود را باز می‌گذارند. معمولاً پس از نماز ظهر، مرد خانواده یا بزرگ‌تر خانه جلوی در ورودی می‌ایستد و با روی گشاده، عزاداران را به صرف ناهار دعوت می‌کند. نکته قابل توجه این است که هیچ‌کس از پیش دعوت نمی‌شود و هیچ محدودیتی برای ورود وجود ندارد؛ هر کس می‌تواند به هر خانه‌ای که مایل است، وارد شود و بر سر سفره امام حسین (ع) بنشیند.

وسعت این سفره‌ها نیز بسته به توان مالی هر خانواده متفاوت است؛ برخی خانه‌ها تا ۳۰۰ نفر را پذیرایی می‌کنند، در حالی که برخی دیگر به اندازه یک خانواده کوچک، سفره نذری می‌چینند. اما زیبایی این سنت در آن است که حتی کم‌بضاعت‌ترین خانوارها نیز از این قافله جا نمی‌مانند و به اندازه اطعام ۳-۴ نفر هم که شده، در این حرکت جمعی سهیم می‌شوند.

*دعوت‌نامه‌ای برای شور حسینی

چند روز پیش از تاسوعا، شورای محل به همراه امام جماعت روستا، با ارسال نامه‌هایی به روستاهای اطراف، عزاداران و دسته‌های عزاداری منطقه را به مهمانی سفره اباعبدالله (ع) دعوت می‌کنند. صبح تاسوعا، حدود ساعت ۸، دسته‌های عزاداری از روستاهای همجوار به دارابکلا می‌آیند. در بدو ورود، عزاداران مهمان و میزبان با یکدیگر ترکیب شده و با نوحه‌خوانی و سینه‌زنی به سمت مزار شهدای روستا حرکت می‌کنند. پس از عزاداری در کنار مزار شهدا تا ظهر، همگی برای اقامه نماز جماعت ظهر و عصر به مسجد محل می‌روند و سپس برای صرف ناهار از مسجد خارج می‌شوند.

*تدارکات عاشقانه؛ از خانه تا مطبخ

تدارکات این سفره‌های پربرکت از یک روز قبل از تاسوعا آغاز می‌شود. تمامی اعضای خانواده، به‌ویژه بانوان، از نظافت خانه و حیاط گرفته تا آماده‌سازی مواد اولیه غذا، فعالانه مشارکت می‌کنند. بیشتر غذاها محلی بوده و اغلب از مرغ‌ها، اردک‌ها و غازهایی که توسط خود اهالی پرورش داده شده‌اند، استفاده می‌شود.

شب تاسوعا، بانوان و دختران فامیل تا نزدیکی صبح بیدار می‌مانند و گرد هم می‌آیند تا سبزی‌ها را پاک کنند، سالادها را آماده سازند، گوشت و برنج را بشویند و کشمش و زعفران را مهیا کنند. تقسیم کار بین اعضای خانواده به شکلی منظم انجام می‌شود. در بسیاری از خانه‌ها، علاوه بر غذای اصلی، ماست‌های محلی با طعم‌های بومی مانند ماست کدو حلوایی یا ماست بورانی اسفناج نیز تهیه می‌شود. صدای سرخ شدن مرغ‌ها و اردک‌ها در نیمه‌های شب، نویدبخش سفره‌ای پربرکت در روز بعد است. با وجود خستگی، بانوان روستا تنها فرصت یک یا دو ساعت استراحت پس از اذان صبح را دارند، چرا که باید ساعت ۸ صبح به استقبال عزادارانی بروند که در ورودی روستا منتظر مهمان‌نوازی آنان هستند.

از صبح زود تاسوعا، بساط آتش، هیزم، دیگ‌های بزرگ و برنج‌های خیسانده در حیاط خانه‌ها برپا می‌شود. بوی دلنشین برنجی که با دسترنج خود اهالی تهیه شده و برای امام حسین (ع) متبرک گشته است، فضای روستا را پر می‌کند. هنوز ساعت ۹ صبح نشده که غذاها آماده شده و برنج‌ها در حال دم کشیدن هستند.

*سنت فراگیر در سراسر مازندران

سفره نذری امام حسین (ع) در ظهر تاسوعا و عاشورا، تنها به روستای داراب‌کلا محدود نمی‌شود و بیشتر روستاهای استان مازندران، از جمله سورک، اسرم، سمسکنده، کیاپی، علم‌شیر، پهناب، دارابکلا، پاشاکلا، لاریم و بسیاری دیگر، مراسمی مشابه برگزار می‌کنند. اگرچه جزئیات این آیین‌ها در هر منطقه ممکن است متفاوت باشد؛ به عنوان مثال، در برخی روستاها، همه مردم با سینی‌هایی از انواع غذاهای محلی مانند مرغ شکم‌پر، فسنجان اردک، کوکو و نیمرو در مسجد گرد هم می‌آیند و از عزاداران پذیرایی می‌کنند. این تنوع در شیوه‌ها، گویای ارادت عمیق و مشارکت گسترده مردم مازندران در بزرگداشت واقعه کربلاست.