اتحادهای منطقه‌ای؛ باطل‌السحرِ تحریم‌ها

سکبنه مریخ _ ریحان نیوز/ جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه تحت تحریم‌های شدید ایالات متحده آمریکا و غرب قرار دارند و یکی از بهترین گزینه‌ها برای هر دو طرف در چنین شرایطی، ایجاد اتحادهای منطقه‌ای خارج یا در نقطه کورِ نظم نوین جهانی است که به‌شدت توسط غرب و آمریکا کنترل می‌شود.

شانگهای، بریکس و اتحادیه اوراسیا از این منظر برای ایران و همچنین روسیه اهمیت حیاتی دارند چون اگر از ظرفیت اقتصادی این اتحادها به درستی استفاده شود، تحریم‌ها خودبه‌خود بی‌اثر خواهند شد و یکی از این اتحادهای منطقه‌ای بسیار مهم برای جمهوری اسلامی ایران، اتحادیه کشورهای حاشیه ساحل دریای کاسپین است.

روز گذشته نخستین اجلاس بین‌المللی استانداران استان‌های ساحلی دریای کاسپین با ابتکار جمهوری اسلامی ایران و با حضور مقاماتی از استان‌های ساحلی کشورهای ایران، روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان و همچنین فعالان اقتصادی و تجاری این کشورها به مدت دو روز در رشت کار خود را آغاز کرد.

در مراسم افتتاحیه این اجلاس دو وزیر -سید عباس عراقچی و سید رضا صالحی امیری- حضور داشتند و وزیر امور خارجه نیز سخنران ویژه این مراسم بود ضمن این‌که امروز و در اختتامیه این اجلاس، محمدرضا عارف سخنرانی کرد که نشان‌دهنده آن است که دولت چهاردهم به این اجلاس، نگاه ویترینی یا توصیه‌ای ندارد و نمی‌خواهد در حد یک خبر در خروجی خبرگزاری‌ها از آن استفاده کند.

برگزاری این اجلاس درحقیقت برابر مصوبه هیأت دولت انجام شد و برنامه‌ریزی کلی آن نیز توسط کارگروهی مشترک در دولت و استانداری گیلان صورت گرفت.

از جمهوری اسلامی ایران استانداران گیلان، مازندران، گلستان و نیز دو استان هرمزگان و سیستان و بلوچستان در این اجلاس حضور دارند و  مقامات ارشد آستراخان، جمهوری داغستان و کالمیکیا از فدراسیون روسیه، استانداران استان‌های لنکران و نفت‌چاله از جمهوری آذربایجان، استاندار استان‌ مانگیستایو از جمهوری قزاقستان و استاندار بالکان از جمهوری ترکمنستان به این نشست، دعوت شدند.

جمهوری‌های اتحاد شوروی سابق به‌رغم آن‌که امروز کشوری مستقل هستند اما همچنان از نظر اقتصادی به مسکو وابستگی دارند و بسیاری از نیازهای خود را از کشور روسیه تأمین می‌کنند و با توجه به مناسبات مطلوب دیپلماتیک بین تهران و مسکو و همچنین با توجه به این که از نظر اقلیمی، این کشورها به اقلام غذایی زیادی وابسته هستند که در کشورهای اطراف ازجمله ایران تولید می‌شود، مازندران، گیلان و گلستان می‌توانند مسیری سهل برای تأمین امنیت غذایی برای این کشورها باشند.

در اقتصاد سیاسی گفته می‌شود پیوستگی یا چسبندگی اقتصادی دو کشور به همدیگر، افزون بر توسعه، می‌تواند نتایج امنیتی هم به همراه داشته باشد و تهدیدهای بالقوه و بالفعل را بدون مداخله نظامی مرتفع کند.

برای این‌که  برگزاری این اجلاس در حد خبر محدود و متوقف نمانَد و نتایج تجاری و اقتصادی ملموسی با خود به همراه داشته باشد، لازم است مسیرهای دیپلماتیک بین این کشورها، هموار شود و حضور وزیر امور خارجه و همچنین معاون اول رییس‌جمهوری در این اجلاس با همین هدف صورت گرفت.

نکته مهم بعدی این است که تجار، بازرگانان و فعالان اصیل بخش خصوصی از کشورهای ساحلی دریای کاسپین نیز در این نشست حضور داشتند و لازم است دبیرخانه‌ای طی چند ماه آینده در سه استان مازندران، گیلان و گلستان فعال شود و تلاش کند ارتباط فعالان بخش خصوصی این کشورها با هم بیشتر شود چون در نهایت این افراد و شرکت‌های زیرمجموعه آنان باید به تجارت ورود کنند و مدیران ارشد دولتی تنها وظیه تسهیل‌گری دارند.

ظرفیت خُفته بعدی بین این کشورها، ظرفیت توریسم است که تا امروز بسیار مغفول مانده است و حضور سید رضا صالحی امیری در این اجلاس با همین هدف صورت گرفت که یخِ صنعتِ گردشگری در میان کشورهای حاشیه دریای کاسپین باز شود و لازم است در این بخش هم با حمایت ویژه بخش دولتی، اقداماتی انجام گیرد.

سخن نهایی ما این است که اجلاس استانداران استان‌های ساحلی دریای کاسپین، گام نخست را هوشمندانه برداشت و توپ را در نقطه مناسب کاشت و از امروز باید در انتظار یک یا چند توپچیِ پاطلایی باشیم تا گل بزنند و تور اقتصادِ ملی و محلی را به رقص درآوردند و ناگفته پیداست اگر این گام دوم برداشته نشود، این اجلاس مُعظَم با همه هزینه‌هایی که به پای آن ریخته شد، آورده اقتصادی برای ما نخواهد داشت و مانند بسیاری از نشست‌های مشابه در گذشته، گم خواهد شد.